turbosprezarka-a-kompresor

Wykorzystując odpowiednie ciśnienie można dostarczyć silnikowi większą dawkę powietrza do cylindrów. W ten sposób następuje przyrost jego mocy oraz wzrost stopnia sprężania, co korzystnie wpływa na sprawność jednostki napędowej. Doładowanie można przeprowadzić na dwa sposoby, za pomocą kompresora lub turbosprężarki. Które z tych rozwiązań jest lepsze?


Doładowanie silnika


Doładowanie to proces, który polega na doprowadzeniu do jednostki napędowej większej ilości czynnika roboczego, niż dany silnik byłby w stanie zassać z otoczenia. Odbywa się to poprzez wzrost ciśnienia, gęstości oraz temperatury czynnika za pośrednictwem sprężarki. Istnieją różne sprawdzone metody, które pozwalają na podniesienie mocy silnika. Jednym ze sposobów na osiągnięcie poważnego przyrostu jest właśnie doładowanie jednostki napędowej. Nie jest ono konieczne do wygenerowania większej mocy, jednak stanowi zdecydowanie najłatwiejsze rozwiązanie.

Obecnie doładowanie jest bardzo powszechne, ze względu na restrykcyjne normy emisji spalin. Aby im sprostać, producenci muszą ograniczać ilość cylindrów oraz pojemność skokową. Doładowanie silnika jest sposobem na rekompensatę straty mocy, a zarazem najlepszą formą zwiększenia dynamiki i szybkości samochodu. Przeprowadzenie tego procesu przy użyciu zarówno turbosprężarki, jak i kompresora ma swoje wady i zalety.


Działanie turbosprężarki


Najpowszechniejszy sposób doładowania silnika to zastosowanie turbosprężarki. Urządzenie to zbudowane jest z połączonych wspólnym wałkiem, dwóch wirników. Pierwszy z nich to turbina, która zasilana jest energią opuszczających silnik spalin. W ten sposób napędza sprężarkę, czyli drugi wirnik turbosprężarki. Element ten odpowiada za wtłaczanie do cylindrów powietrza. Im energia gazów wylotowych jest większa, tym ilość powietrza w silniku wrasta. Przekłada się to również na wzrost prędkości obrotowej silnika oraz dynamiki samego pojazdu. Za regulację doładowania odpowiada w tym przypadku pedał przyspieszenia.

Aby przepustnica podawała więcej paliwa do cylindrów, należy go mocniej nacisnąć. Powstałe spaliny opuszczą układ wydechowy z większą energią, natrafiając po drodze na turbinę. Napędza ona sprężarkę, która natomiast wtłacza większą ilość powietrza do cylindrów. Zastosowanie turbosprężarki zapewnia duży przyrost mocy. Można go jednak odczuć dopiero wówczas, gdy osiągnięta zostanie właściwa prędkość obrotowa. Okres, który mija od momentu naciśnięcia pedału gazu do chwili całkowitego rozpędzenia sprężarki, nazywany jest turbodziurą.


Eksploatacja turbosprężarki i kompresora


W porównaniu z kompresorami, turbosprężarki są urządzeniami wymagającymi większej uwagi i częstszego serwisowania. Muszą bowiem pracować w ekstremalnych warunkach cieplnych. Po rozgrzaniu spalinami, sprężarka wtłacza do cylindrów zimniejsze powietrze - nierzadko dodatkowo schładzane przez intercooler. Silniki z turbosprężarką powinny przez ok. minutę przed uruchomieniem pracować na wolnych obrotach, celem schłodzenia turbiny.

Kompresory nie potrzebują tak uważnej eksploatacji, jednak również narażone są na awarie. Podstawowym zagrożeniem jest dla nich zbyt długi okres niewymieniania filtrów powietrza. Elementy te mogą z czasem przepuszczać zanieczyszczenia, które wpływają destruktywnie na wirnik sprężarki. Zagrożenie to występuje także w przypadku turbosprężarek.


Zalety turbosprężarki


Niekwestionowaną zaletą tego rozwiązania są znaczne przyrosty mocy, które można uzyskać poprzez jego zastosowanie. Do bezdyskusyjnych atutów turbosprężarek należy też fakt, że jej napędzanie odbywa się przy użyciu energii spalin, dzięki czemu nie stanowi dla silnika dodatkowego obciążenia.

  • przyrosty mogą sięgać 50, 100, a nawet 200 procent
  • zwiększenie mocy odbywa się przy jednoczesnym spadku zużycia paliwa
  • wzrost sprawności silnika przekłada się na niższe obroty w czasie pracy
  • turbina pozwala na uzyskanie wyższego momentu obrotowego, niż ma to miejsce w przypadku jednostek wolnossących

Kierowcy często jako zaletę wymieniają także przyjemny dźwięk, która wydaje uturbiona jednostka. Otwarciu zaworu upustowego towarzyszy głośny szum, a turbosprężarka emituje charakterystyczne syczenie. Nie bez znaczenia pozostaje znaczące obniżenie emisji szkodliwych związków do atmosfery. Samochody z silnikami doładowanymi turbosprężarką są uznawane za bardziej przyjazne dla środowiska.


Zalety kompresora


Do zalet kompresora należy bardzo płynny przyrost mocy, jaki oferuje to rozwiązanie. Wynika to ze specyfiki doładowania mechanicznego oraz zasad, zgodnie z którymi działa. W przypadku kompresora, sprężarkę napędza silnik samochodu. Dodatkowe powietrze jest dzięki temu dostarczane już od najniższych obrotów. Kompresory mają też nieskomplikowaną budowę, zwłaszcza w porównaniu z turbosprężarką. Przekłada się to bezpośrednio na liczne zalety eksploatacyjne, np.:

  • funkcjonowanie w mniej ekstremalnych warunkach cieplnych
  • wyższy poziom bezpieczeństwa
  • większa niezawodność

Kompresory są po prostu mniej problematyczne od turbosprężarek. Kierowca musi jedynie mieć na uwadze dwie procedury serwisowe - pierwsza dotyczy regularnej wymiany filtra powietrza, a druga dbania o interwał wymiany elementu napędzającego. W przypadku jego zerwania, dalsza jazda wciąż będzie możliwa - doładowanie przestanie jednak działać. Warto również pamiętać, że montaż kompresora to stosunkowo nieduże wyzwanie dla mechanika. Instalacja turbosprężarki jest trudniejsza, a przez to bardziej kosztowna.


Wady turbosprężarki


Do najważniejszych wad turbosprężarki należy wspomniana wcześniej turbodziura. Opóźnienie w osiąganiu przyrostu mocy po wciśnięciu pedału gazu wynika z tego, że wejście na odpowiednie obroty zajmuje urządzeniu nieco czasu. Do pewnego stopnia zjawisko to można na szczęście zniwelować. W tym celu najczęściej stosuje się modele, których geometria łopatek charakteryzuje się zmiennością. Można też wykorzystać dwie turbosprężarki, z których jedna jest mniejsza i działa na niższych obrotach. Takie rozwiązanie wiąże się jednak z podniesieniem ceny zabiegu montażowego, a zarazem znacząco utrudnia cały proces.

Wysoki poziom skomplikowania instalacji turbosprężarki również należy do jej wad. Uturbianie silnika wymaga wielu poważnych ingerencji, w obrębie m.in.:

  • chłodnicy powietrza doładowującego
  • zaworów odpowiedzialnych za normowanie ciśnienia doładowania
  • układu smarowania
  • układu wydechowego
  • układu układu paliwowego
  • układu dolotowego

Aby turbosprężarka napędzała silnik przez dłuższy czas, należy też pamiętać o dość wymagającej i uważnej eksploatacji. Doładowana jednostka potrzebuje nieco czasu na osiągnięcie temperatury roboczej, a gaszenie pojazdu zaraz po intensywnej i forsownej jeździe to zdecydowanie bardzo zły pomysł.


Wady kompresora


Do wad kompresora należy wyraźnie większe zużycie paliwa, niż ma to miejsce w przypadku turbosprężarki. Wynika to z faktu, że jednostka napędowa musi się poniekąd połączyć z układem doładowania. Działa to podobnie do sprężarki klimatyzacji, która także dodatkowo obciąża silnik. Do minusów kompresorów można też zaliczyć kwestię słabszych przyrostów mocy, które w przypadku doładowania mechanicznego nie są przesadnie spektakularne. Osobna kwestia dotyczy ewentualnych awarii. Praktyka rynkowa pokazuje, że uszkodzenia z przyczyn naturalnych są w przypadku kompresorów bardzo rzadkie. Urządzenia te mogą bezawaryjnie pracować nawet przez 500 tys. km, a ich problemy wynikają gównie z nieuwagi kierowcy.



Jeżeli jednak awaria kompresora nastąpi, wymiana części na nową może być dość kosztowna. W sprzedaży dość trudno znaleźć fabrycznie nowe, oryginalne mechanizmy. Nieco lepiej wygląda to na rynku wtórnym, jednak zakup używanej części może być dość ryzykowny. Stan kompresora można obiektywnie ocenić dopiero po zamontowaniu, a podczas eksploatacji mogą się pojawić nieoczekiwane problemy. Dość droga jest również regeneracja zużytego elementu. Za całkowite odnowienie kompresora trzeba zapłacić nawet kilkaset złotych.


Turbosprężarka czy kompresor?


Zadeklarowani miłośnicy tuningu powinni zdecydować się na turbosprężarkę. W porównaniu z kompresorem o zbliżonych parametrach, zapewnia ona zdecydowanie większy wzrost mocy. Montaż turbosprężarki jest jednak bardzo wymagający i skomplikowany. Opiera się na zastosowaniu różnych elementów dodatkowych, przez co cena zabiegu jest wysoka. Kompresor można zainstalować znacznie szybciej i łatwiej, a tym samym taniej. Nie bez znaczenia pozostaje kwestia opłacalności samego doładowania.



W przypadku montażu kompresora lub turbosprężarki w słabszej jednostce napędowej (np. o mocy 70 KM i pojemności 1,4 litra), warto zastanowić się nad sensem inwestycji. Aby mechanizm doładowania został w ogóle poruszony, silnik musi posiadać odpowiednią moc. Doładowywana jednostka napędowa powinna być też w dostatecznie dobrym stanie technicznym. Zastosowanie turbosprężarki jest z reguły popularniejsze. Za kompresorem przemawia jego bezawaryjność. Warto jednak pamiętać, że nie do końca przekłada się to na przyjemność z osiągnięcia zwiększonej mocy silnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zapisz się do naszego Newslettera a otrzymasz:

  • Informacje o najnowszych produktach
  • Informację o promocjach
  • Kody rabatowe na produkty

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z polityką prywatności