Kompresor a sprężarka – jakie są podstawowe różnice, rodzaje, typy

kompresor-a-sprezarka-roznice

Kompresor jest zamiennie nazywany sprężarką. Z kolei na tą drugą bardzo często mówi się – kompresor. Jednak czy faktycznie kompresor jest tym samym urządzeniem, co sprężarka? Wynika to zapewne z tłumaczenia angielskiego słowa compressor. W rzeczywistości istnieją pewne różnice między tymi urządzeniami.

Nie każda sprężarka jest kompresorem!


Sprężarka służy do uzyskiwania bardzo wysokiego ciśnienia sprężonego gazu bądź wymuszania jego przepływu. Z kolei kompresor jest jednym z jej rodzajów, tak, jak urządzenia typu wentylator czy dmuchawa. Często używa się te pojęcia zamiennie i nic nie stoi na przeszkodzie, aby to robić. Jednak trzeba pamiętać o jednej niezwykle ważnej kwestii, że nie zawsze jest ona kompresorem. Warto w związku z tym wspomnieć, choć kilka słów na temat jednego i drugiego urządzenia.


Jakie są podstawowe różnice?


Zakres praktycznego zastosowania sprężarek jest ograniczony. Jeśli mamy do czynienia z wysokim przyrostem ciśnień i jednocześnie ze zminimalizowaną wydajnością, warto zwrócić uwagę na sprężarki tłokowe, które w tym przypadku najlepiej zdają egzamin (mowa o tłokowych zarówno jedno-, jak i wielostopniowych). Z kolei konfrontując się z sytuacją, w której mamy do czynienia z niskim przyrostem ciśnień i zdecydowanie większą wydajnością, prym będą wiodły urządzenia wirowe. Z czego wynika owo ograniczenie wydajności w tłokowych, a z czego w urządzeniach wirowych? Otóż głównym powodem takiego limitu jest ograniczenie prędkości obrotowej oraz wymiarów cylindra pierwszego stopnia stężenia (tłokowe), jak również przyrost ciśnienia na jednym stopniu (wirowe).



Sprężarki należą do jednych z najpopularniejszych urządzeń na rynku i, jako niezawodne maszyny, wykorzystywane są w wielu gałęziach gospodarki, jak i techniki. Produkowane są pod postacią stacji lub urządzeń przenośnych, np. zestawów czy agregatów. Są nie tylko niezależnymi maszynami, ale bardzo często zdarza się, że stanowią integralną część innych urządzeń, o wiele bardziej złożonych, np. turbin gazowych czy chłodziarek.


Zastosowanie ich ma miejsce w:

  • gazownictwie do transportu gazów
  • hutnictwie żelaza i innych metali
  • zdywersyfikowanych procesach technologicznych w obszarze chemii przemysłowej
  • górnictwie
  • procesach chłodniczych
  • urządzeniach klimatyzacyjnych oraz wentylacyjnych

  • sprzęcie z wymuszoną cyrkulacją
  • procesach chłodzenia silników spalinowych, elektrycznych czy prądnic
  • procesach wywoływania sztucznego ciągu w sprzęcie kotłowym i w chłodnicach kominowych
  • procesach doładowania silników spalinowych
  • transporcie pneumatycznym
  • napędzie różnych urządzeń pneumatycznych
  • zespołach składowych zaawansowanych sprzętów przemysłowych



  • Warto również wyjaśnić, w jakim celu spręża się gazy. Otóż jest to niezbędne do zwiększenia zdolności gazu do wykonania zamierzonej pracy, zwiększenia gęstości gazu, aby ułatwić magazynowanie i transport oraz dostosowania ciśnienia gazu do wymagań technicznych w różnych procesach technologicznych, w których gaz jest ich częścią.

    Ponadto nie sposób pominąć parametrów, które określają pracę sprężarki. Należą do nich:

  • ciśnienie oraz temperatura tłoczenia na jej wylocie
  • ciśnienie oraz temperatura ssania u jej wlotu
  • strumień masy lub objętości, który określa wydajność urządzenia – wielkość stosowana do określenia przekroju ssawnego urządzenia z odniesieniem do temperatury i ciśnienia absolutnego
  • przyrost ciśnienia lub stosunek sprężania, które pozwalają określić stosunek lub różnicę ciśnień bezwzględnych obecnych w przekroju wylotowym oraz wlotowym
  • prędkość obrotowa
  • moc
  • sprawność, czyli stosunek mocy urządzenia do mocy rzeczywistej


  • Obecnie w sprzedaży mamy sprężarki wyporowe. Te zwiększają ciśnienie poprzez zasysanie, a także tłoczenie. Do nich można zaliczyć takie maszyny jak:

  • tłokowe,
  • śrubowe,
  • membranowe,
  • spiralne,
  • łopatkowe,
  • moc
  • z wirującymi tłokami.

  • Jak działają?


    Wszystkie procesy, czyli zasysanie, sprężanie i wtłaczanie gazu odbywa się w następstwie cyklicznego zwiększania i zmniejszania objętości przestrzeni roboczej, której częścią jest gaz. Dzieje się tak przez jeden lub kilka członów roboczych, które są w ruchu, np. krzywki, łopatki czy tłoki. W wyniku wytworzenia podciśnienia przez zwiększenie objętości przestrzeni roboczej (m.in. przez cofający się człon), odbywa się zasysanie gazu z obszaru ssawnego do obszaru roboczego. Po tym następuje moment sprężania gazu przez zmniejszenie objętości przestrzeni roboczej i wytłaczanie go do obszaru ssawnego.

    Znakiem rozpoznawczym sprężarek wyporowych jest okresowość działania. Jest ona przyczyną powstawania pulsacji ciśnienia, co z perspektywy niezawodności procesów technologicznych jest uważane za dość niekorzystne zjawisko. Sprężarki wyporowe sklasyfikowano na urządzenia tłokowe (postępowo-zwrotny ruch tłoka) i rotacyjne (obrotowy ruch członu roboczego).



    Drugi typ to sprężarki przepływowe, których praca koncentruje się na przepływie strumienia powietrza. Należy do nich zaliczyć:

  • promieniowe,
  • diagonalne,
  • osiowe,
  • wirowe.
  • Działanie urządzeń przepływowych jest zgoła inne od wyporowych. W ich przypadku kluczowym momentem jest przekazywanie strumienia gazu przez energię mechaniczną silnika napędowego w sposób ciągły. Jak do tego dochodzi? Otóż dzieje się tak poprzez zwiększenie krętu, inaczej pędu, wspomnianego strumienia gazu w obszarze kanałów międzyłopatkowych wirnika. W efekcie energia kinetyczna zmienia się w energię ciśnienia w obrębie dyfuzorów, czyli elementów układu przepływowego, którego przekrój sukcesywnie się zwiększa. Przepływowe, podobnie do wyporowych, mogą być jedno- lub wielostopniowe.



    Sprężanie wielostopniowe ma mnóstwo plusów. Są to m.in.:

  • znaczne zmniejszenie siły działającej na tłok
  • znaczne zwiększenie wydajności pracy maszyny – zmniejszając wpływ przestrzeni szkodliwej, automatycznie zwiększa się współczynnik wydajności
  • końcowa temperatura utrzymywana jest w dopuszczalnych granicach
  • znaczne zmniejszenie zużycia mocy, którą wykorzystuje się do procesu sprężania – dzieje się tak w wyniku zbliżenia do sprężania izotermicznego

  • Rodzaje kompresorów


    Kompresory to urządzenia o dość szerokim zastosowaniu, które najczęściej wykorzystywane są w przemyśle motoryzacyjnym. Lakierowanie karoserii, pompowanie kół, zasilanie urządzeń pneumatycznych czy wsparcie procesów blacharskich to tylko kilka przykładów sytuacji, w których kompresor jest niezbędnym sprzętem.

    Obecnie na rynku wyróżnia się dwa rodzaje kompresorów. Są to:

  • kompresory olejowe,
  • kompresory bezolejowe.


  • Kompresory z olejem stanowią niezwykle istotną część wyposażenia zarówno zakładów wulkanizacyjnych, jak i warsztatów samochodowych. To urządzenie, które charakteryzuje się wysoką wydajnością i gwarantuje ciągłość prac. Ponadto wyróżnia je bardzo pojemny zbiornik, co ułatwia wykonywanie czynności. W zależności od zapotrzebowania mogą być jedno- lub wielostopniowe. Ich cechy szczególne mogą wyglądać następująco (na przykładzie wybranego urządzenia):

  • regulator ciśnienia z podwójnym wyjściem
  • pojemność zbiornika od 200 do 500 litrów na kołach lub podporach
  • mocna osłona pasa napędowego, która chroni wszystkie części ruchome
  • filtr powietrza, który redukuje hałas oraz zwiększa wydajność urządzenia
  • pompa poprawiająca chłodzenie sprężanego powietrza
  • koła i uchwyt, które usprawniają manewrowanie kompresorem


  • Dzięki konieczności stosowania oleju podczas wykorzystywania kompresora, zwiększa się żywotność tłoka i wpływa to na jego trwałość bardziej niż w przypadku kompresora bezolejowego. Kompresor bez oleju całkowicie eliminuje występowanie choćby najmniejszych ilości oleju w sprężonym powietrzu. To sprzęt, którego możliwości doceniane są przede wszystkim w przemyśle farmaceutycznym i chemicznym (często wykorzystywany w gabinetach dentystycznych, świetnie sprawdza się w warunkach, w których wymagana jest wysoka sterylność i higiena pracy).

    Oprócz wymienionych właściwości, kompresor bezolejowy jest doskonałym rozwiązaniem do drobnych prac dla fanów motoryzacji. W przestrzeni garażowej/domowej/prywatnej może posłużyć w ramach malowania ścianek lub nietypowych konstrukcji, np. z drewna, pompowania kół rowerowych czy czyszczenia narzędzi lub urządzeń.

    Wybierając jedno z tych urządzeń, trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na ciśnienie, pojemność zbiornika, wydajność, poziom hałasu, trwałość i jakość, a także na producenta. Zdecydowanie na tym etapie można pominąć cenę, gdyż ta nie jest tak ważna, a bywa bardzo myląca.


    Podsumowanie


    Przed ostatecznym podjęciem decyzji i przede wszystkim przed dokonaniem wyboru, warto określić swoje oczekiwania względem tego urządzenia.Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, do czego ma służyć. Warto w tym miejscu nadmienić, że zarówno sprężarki, jak i kompresory to funkcjonalne urządzenia, które przydają się nie tylko w gospodarstwie domowym, ale również i przede wszystkim w warsztatach samochodowych, na budowie, w zakładach lakierniczych oraz w przemyśle.

    Jeśli zależy Ci na sprzęcie, który chciałbyś wykorzystywać wyłącznie w ramach hobby, zdecydowanie warto przemyśleć zakup kompresora bez oleju. W o wiele bardziej zaawansowanych i wielowymiarowych przedsięwzięciach na masowa skalę, rekomendowany jest zakup kompresora z olejem, którego wysoka wydajność pozwoli na realizację wszystkich procesów.

    Szukasz odpowiedniego urządzenia? Wciąż zastanawiasz się, który kompresor spełni Twoje oczekiwania? Zapoznaj się z naszym tekstem o tym, jaki kompresor wybrać dla firmy i zainwestuj w taki sprzęt, który odpowie na Twoje potrzeby!


    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *